Monumenten Molukse KNIL-militairen onthuld

VAASSEN/EPE- Afgelopen zaterdag zijn op de begraafplaatsen Zwanenweg en Wanenk in Vaassen en Norelbos in Epe monumenten en informatieborden onthuld als erkenning voor de Molukse KNIL-militairen die er begraven liggen. 

Vier jaar geleden hebben burgemeesters van 11 gemeenten in een open brief een oproep gedaan aan de regering om het leed te erkennen dat Molukkers is aangedaan na hun komst in maart 1951 in Nederland. Een van de burgemeesters die deze brief mede ondertekende, was Tom Horn, burgemeester van gemeente Epe. Vervolgens heeft gemeente Epe besloten om de KNIL militairen, en hun echtgenotes, passende en bijzondere erkenning te verlenen. Deze bijzondere status houdt in dat de graven van Molukse KNIL veteranen niet worden geruimd, dat de grafrechten door de gemeente Epe worden bekostigd, dat de graven worden voorzien van een herkenningsteken en dat er een stichting in het leven wordt geroepen om uitvoering te geven aan deze bijzondere status. Een jaar geleden werd, in samenwerking met Stichting Batu Karang, een start gemaakt met het aanbrengen van speciaal ontworpen plaquettes op de meeste van de circa 135 graven. 

Voorafgaand aan de onthulling afgelopen zaterdag vond  een kerkdienst plaats in de Musafir kerk te Vaassen met gebed, zang en korte toespraken. Mariana Sahanaja sprak namens stichting Batu Karang over de diepe waardering en erkenning voor de eerste generatie Molukkers. “Vanaf vandaag wordt hun inzet, moed en trouw erkend, én zichtbaar voor iedereen zodat ze niet vergeten worden. We zijn trots dat we dit hebben mogen doen voor onze ouders.” Ook burgemeester Horn sprak de aanwezigen toe: “We staan nu stil bij hen die hebben gestreden in KNIL. Zij spelen een belangrijke rol in uw verleden en in ons verleden. We zijn hier om ze te eren, om onze erkenning uit te spreken en om stil te staan bij de geschiedenis die te lang stil is geweest. We maken het vandaag ook tastbaar met monumenten in onze gemeente. Voor mij is het een grote eer om bij dit moment aanwezig te zijn.” Horn sprak over de onzekerheid, pijn en onbegrip waar de Molukse KNIL veteranen mee te maken hadden. “Ze zijn behandeld als vreemden, terwijl ze trouw waren gebleven aan Nederland. Dat had niet mogen gebeuren. Vandaag, op Veteranendag, krijgen zij de erkenning voor hun moed en kracht, maar ook voor het leed die hen werd aangedaan. We geven de KNIL militairen de zichtbaarheid die zij verdienen. We willen met deze erkenning en met de monumenten laten weten ‘wij zien u en het leed die u is aangedaan’. Dit is gedeelde leed die ons allen aangaat.” Om de waardering te uiten voor de bestuursleden van stichting Batu Karang, die veel hebben gedaan om deze geschiedenis zichtbaar te maken, heeft de burgemeester bloemen overhandigd aan Mariana Sahanaja, Betty Pelamonia en Xandra Nanuru.

Onder grote belangstelling heeft burgemeester Horn vervolgens op begraafplaats Zwanenweg het monument en het bijbehorende informatiebord onthuld met mevrouw Sluiman-Nahumury. Op begraafplaats Wanenk werd de onthulling gedaan samen met mevrouw Gomies. In Epe op begraafplaats Norelbos heeft de burgemeester het monument onthuld met Julia Sahanaja, de kleindochter van de enige KNIL militair die op deze begraafplaats begraven ligt. Op de monumenten staan de namen van alle KNIL militairen en die van hun echtgenotes die op de betreffende begraafplaats begraven liggen. Het informatiebord biedt achtergrondinformatie over de komst van de KNIL militairen naar Nederland en geeft uitleg over het herkenningsteken. De dag werd afgesloten met eten en zang in wijkgebouw Balai Pusat in Vaassen.